Terug naar overzicht

Schoon water

Goede waterkwaliteit is van levensbelang voor mens, plant en dier. Maar door vervuiling is het merendeel van het Nederlands water van matige kwaliteit. Wij pakken vervuiling bij de bron aan.
Natuur & Milieu
Natuur & Milieu
 • 
Project
libelle landt op plantje op water

Wat is het probleem ?

Het water in Nederland raakt vervuild, terwijl schoon water van levensbelang is. Voor jou en voor de insecten en dieren die erin en omheen leven, zoals libellen, vissen en ijsvogels. Niet alleen de kwaliteit van de grote meren gaat achteruit, maar ook die van wateren heel dichtbij. Bijvoorbeeld van de sloten, beken, grachten en kleine plassen in jouw buurt. Uit ons onderzoek Vang de Watermonsters in 2021 bleek dat slechts 17% van onze kleine wateren van goede kwaliteit is. Meer dan tachtig procent heeft een matige tot slechte kwaliteit. Dat bedreigt het leven in en rondom de sloot, maar ook de kwaliteit van ons drinkwater. Het is namelijk lastiger om van vervuild oppervlaktewater betaalbaar en veilig kraanwater te maken.

De vervuiling heeft verschillende oorzaken. Zoals mest en bestrijdingsmiddelen die in het water terechtkomen via de grond. In onze land- en tuinbouw wordt daar nu te veel van gebruikt. Ook komt vies rioolwater door harde regenbuien regelmatig terecht in het oppervlaktewater. Een laatste belangrijke oorzaak van de vervuiling zijn medicijnresten die via het riool, of omdat ze niet gezuiverd kunnen worden, in ons oppervlaktewater komen. De politiek komt niet met voldoende concrete maatregelen om ons water goed te beschermen tegen vervuiling. Zo wordt de kwaliteit van het water slechter. Daar moet verandering in komen.

vieze sloot

Wat doen wij ?

Natuur & Milieu zet zich in voor schoon water. Beleidsmakers en politici schudden we wakker, omdat zij het verschil kunnen maken met goede wetten en regels. Samen met boeren en de overheid werken we aan de overstap naar duurzame natuurinclusieve kringlooplandbouw, met minder mest en bestrijdingsmiddelen. Ook gaan wij het gesprek aan met beleidsmakers om de regels strenger te maken, zodat we voorkomen dat mest en schadelijke stoffen in het water terechtkomen.

Daarnaast moeten we voorkomen dat rioolwater in rivieren en ander oppervlaktewater stroomt als het riool te vol raakt bij hevige regenbuien. Daarvoor moet regenwater beter kunnen wegstromen. De overheid kan daarvoor zorgen door onze omgeving slimmer in te richten. Bijvoorbeeld door dakgoten los te koppelen van het riool en minder asfalt aan te leggen. En door ruimte te maken voor waterberging in wijken of op industrieterreinen. Ook pleiten wij voor minder steen en meer groen in steden, dorpen, woonwijken en bedrijventerreinen. Het regenwater kan dan in de bodem wegzakken.

Ik hoop dat we weer trots kunnen zijn op de waterkwaliteit in Nederland waterland en het water weer vol leven zit met mooie planten, vissen en insecten.

Karen Eilers Programmaleider Landbouw
water met waterplanten

Ons burgeronderzoek Vang de Watermonsters speelt een belangrijk rol in onze aanpak. Voor dit onderzoek vragen we mensen zoals jou om een klein water in de buurt te nomineren, zodat een tam van burgerwetenschappers de waterkwaliteit vervolgens kan meten. Onderzoek naar de kwaliteit van kleine wateren is hard nodig, omdat de overheid alleen grote wateren monitort. Uit de meetgegevens van de afgelopen jaren blijkt helaas dat de waterkwaliteit van onze kleine wateren zorgelijk is. Met de resultaten kunnen wij de politiek aanspreken op meer concrete maatregelen voor het verbeteren van de waterkwaliteit. Als wij in 2027 willen voldoen aan de eisen van de Kaderrichtlijn Water, moet er nog een hoop gebeuren! Bij Vang de Watermonsters werken wij samen met de ASN Bank, het onderzoeksinstituut NIOO-KNAW, verschillende waterschappen in Nederland en andere groene organisaties.

koeien in wei naast slootzwaan in slootvader en dochter onderzoeken waterkwaliteit

Wat kun jij doen?

Door thuis bewuste keuzes te maken, kun jijzelf ook bijdragen aan schoon water. Er zijn meerdere manieren waarop je dit kunt doen. Bijvoorbeeld door tegels in je tuin te vervangen door een border vol planten, door zuinig om te gaan met drinkwater en geen medicijnen of vochtig papier door het toilet te spoelen. Ook kun je helpen door in de supermarkt en het tuincentrum te kiezen voor producten waarvoor zo min mogelijk bestrijdingsmiddelen zijn gebruikt.

Ten slotte kun je deze zomer meedoen aan ons burgeronderzoek Vang de Watermonsters waarbij je een water in je buurt nomineert voor onderzoek. Wil je meer doen? Schrijf je dan in als burgeronderzoeker voor Vang de Watermonsters. Voor schoolklassen hebben wij een speciale praktijkles en een E-Learning over waterkwaliteit ontwikkeld.

rivier in polderlandschap

Elke gift helpt!

Door slechte waterkwaliteit loopt de biodiversiteit gevaar en wordt waterzuivering steeds moeilijker. Wij pakken de vervuiling bij de bron aan. Help je mee?