Europese plannen afzwakken bescherming van mens, dier en milieu: wat staat er op het spel?

Regels zijn er niet voor niets. Ze beschermen bijvoorbeeld de kwaliteit van ons drinkwater en onze kwetsbare natuur. Ook zorgen ze ervoor dat bestrijdingsmiddelen worden beoordeeld voordat ze worden toegelaten voor gebruik, waardoor er enige mate van controle is en ze niet zomaar in onze leefomgeving terechtkomen. De dichtregel van de Nederlandse dichter Lucebert ‘Alles van waarde is weerloos’ spreekt tot de verbeelding; regels zijn bedoeld om mens, dier en milieu te beschermen tegen machtsmisbruik en (onbedoelde) economische gevolgen. Bovendien hebben burgers, vakbonden en maatschappelijke organisaties decennialang via democratische weg gestreden voor deze bescherming.

Dat beschermingsniveau wordt nu bedreigd door inmiddels tien Omnibuspakketten (er volgen nog meer) die tal van wetten tegelijkertijd afzwakken. Een Omnibuswet – wat ironisch genoeg een wet ‘voor allen’ betekent – is oorspronkelijk een instrument om kleine technische of administratieve wijzigingen door te voeren. Maar de voorgestelde wijzigingen hollen de bestaande wetten volledig uit.

De Commissie stelt bijvoorbeeld voor om de periodieke herbeoordeling van bestrijdingsmiddelen te schrappen. Hierdoor worden veel bestrijdingsmiddelen voor onbepaalde tijd toegelaten, terwijl we in de afgelopen decennia steeds weer hebben gezien dat meer dan 150 bestrijdingsmiddelen, ondanks de toelatingscontrole, bij herbeoordeling toch te giftig blijken om veilig te gebruiken. Bij deze en veel andere wijzigingen profiteren vooral het bedrijfsleven en de industrie terwijl burgers, natuur en milieu het nakijken hebben. Opvallend is dat veel voorstellen in de Omnibuspakketten overeenkomen met punten die de lobbyclub van het bedrijfsleven, Business Europe, eerder heeft ingebracht.

Natuur & Milieu zet zich volop in om deze ontwikkeling te stoppen. Hiervoor werken we nauw samen met Europese en Nederlandse organisaties. Zo boden we samen met meer dan 50 ondersteunende organisaties en wetenschappers een alarmeringsbrief aan in de Tweede Kamer. En gaan we samen met FNV en de Parkinsonalliantie op gesprek bij Tweede Kamerleden en Europarlementariërs. We zorgen ervoor dat het duidelijk wordt welke consequenties het voorstel heeft voor onze gezondheid en de natuur, en doen concrete suggesties hoe de toelating van bestrijdingsmiddelen moet verbeteren.