Een binnenwater omringd door groen, met een blauwe lucht

Word burgerwetenschapper voor Vang de Watermonsters

Goede waterkwaliteit is belangrijk voor mens én natuur

Nederland is een waterland. We hebben bijna net zoveel vierkante meters voor wonen en werken als vierkante meters water. Een groot deel hiervan zijn sloten, plassen, vijvers, grachten en vennen. Deze kleine wateren zijn heel belangrijk voor het welzijn van dieren, planten en uiteindelijk ook voor de mens. Maar de kleine wateren in Nederland zijn van matige kwaliteit. Als burgerwetenschapper van Vang de Watermonsters kun je nu in actie komen voor betere waterkwaliteit!

Kom in actie, breng de waterkwaliteit in kaart

Ons burgeronderzoek Vang de Watermonsters is dit jaar alweer voor de vierde keer op rij van start gegaan. Hiervoor zoeken we gemotiveerde vrijwilligers die willen helpen de waterkwaliteit van kleine wateren in Nederland in kaart te brengen. Zo kunnen wij erachter komen hoe het gesteld staat met de kwaliteit van kleine wateren, én zetten wij waterkwaliteit hoger op de politieke agenda.

Trainingen door experts

Om je goed voor te bereiden, geven wij dit jaar op verschillende plekken in het land gratis trainingen door het Nederlands Instituut voor Ecologie (NIOO-KNAW). Tijdens de training leer je van experts meer over waterkwaliteit, het belang van jouw metingen en de online invoer van de meetgegevens. Daarnaast krijg je een volledige demonstratie van de meting bij een water. We meten de helderheid en voedingstoffen in het water en kijken naar waterplanten en waterdieren. De meetkit krijg je meteen mee, zodat je helemaal voorbereid bent om zelf aan de slag te gaan.

Wat je moet weten

  • We raden je aan om één van de trainingen op locatie te volgen. Mocht dat niet lukken, kun jij je aanmelden voor de webinar op 30 juni. 
  • Een training op locatie duurt ongeveer 2,5 uur en vindt plaats van 13:30 uur tot 16:00 uur.  
  • In het aanmeldformulier hieronder vind je de verschillende data waarop de trainingen plaatsvinden. 
  • De meetkit ontvang je bij de training. Volg je een van de webinars? Dan sturen wij je meetkit op. De meetperiode loopt van begin juni tot en met half augustus. 
  • Met onze meetkit kun je vijf verschillende wateren meten.
  • De meetkit bevat een handleiding, zoekkaart voor waterdiertjes, reageerbuisjes voor nutriëntenmeting en een retourenvelop voor de reageerbuisjes.
  • De meetgegevens kun je online doorgeven tijdens de meting aan de waterkant. De link hiervoor vind je binnenkort op deze pagina, en hij staat ook in de handleiding. 
vieze sloot

Kraamkamer van de natuur

Nederland telt veel kleinere wateren, zoals grachten, singels, vennen, vijvers, kleinere plassen en sloten. De waterkwaliteit van deze wateren wordt in Nederland niet standaard gemeten. Dit hoewel kleine wateren een derde van het Nederlandse oppervlaktewater vormen en de haarvaten zijn van ons watersysteem. Deze wateren dienen als kraamkamer van de natuur. Door deel te nemen aan dit burgeronderzoek help je ons een goed beeld te krijgen van de waterkwaliteit van de kleine wateren 

FAQ

Vraag & antwoord

Wat als ik niet mee kan doen aan een trainingen of webinar?

We raden je sterk aan om een van onze trainingen te volgen. Mocht je op geen van bovenstaande data kunnen, meld je dan aan voor de webinar op 16 of 30 juni. Na afloop sturen wij je een mail met daarin een opname van de webinar. De opname kun je terugkijken wanneer het jou het beste schikt.

Hoe kies ik een goede plek om de waterkwaliteit te meten?

We zijn vooral geïnteresseerd in de waterkwaliteit van de kleine wateren. Dat zijn de vele sloten, plassen, vijvers, beken, vennen, singels en grachten die Nederland telt. De waterkwaliteit in de grote rivieren en kanalen en meren meet de overheid namelijk al standaard. Een plek is geschikt om te meten als je op een veilige manier bij het water kunt komen om een emmer of teiltje met water te vullen. Om het doorzicht te meten, is het beter om een plek te kiezen waar je de bodem niet kunt zien. Zo kun je op de juiste manier de helderheid van het water meten met behulp van de Secchi-meter.

Wat is een goed moment om te meten?

Meten kan de hele dag, zolang het licht is. Tussen 10.00 en 14.00 uur kun je het doorzicht het beste meten, omdat het licht dan optimaal is. Let wel goed op te veel schittering in het water. Je kunt dan slechter in het water kijken. Ook kun je beter niet direct na een grote hoosbui meten. Het water is dan wat ‘verdund’, en dan kun je de waardes niet goed meten.

Het is erg droog, kan ik dan wel gaan meten?

Als er de afgelopen weken weinig regen is gevallen, zal het waterpeil wellicht wat lager zijn dan normaal. Als er de komende dagen geen regen verwacht wordt, kun je het beste zo snel mogelijk de meting uitvoeren en de gegevens doorgeven. We volgen de weersomstandigheden tijdens de meetperiode. Bij extreme droogte zullen we hiermee rekening houden bij de duiding van de resultaten.

Krijg ik iets thuisgestuurd?

Als je een webinar volgt, krijg je de meetkit thuisgestuurd. We verzenden de meetkits zo snel mogelijk na de webinar. Als je een training op locatie volgt, krijg je de meetkit tijdens de training.

Kan ik op verschillende plekken de waterkwaliteit meten?

Dit jaar kun je met een meetkit vijf metingen doen bij vijf verschillende wateren. Bij jou in de buurt, in het buitengebied of bijvoorbeeld in een natuurgebied. Is de meetkit op, maar wil je meer wateren meten? Stuur dan gerust een mailtje naar vangdewatermonsters@natuurenmilieu.nl. Dan zorgen wij dat je een nieuwe meetkit krijgt.

Mogen mijn vrienden of familie ook meehelpen?

Graag zelfs! Het is wel belangrijk dat zij een training of webinar volgen. Ze kunnen zich hier aanmelden. Als je nog reageerbuisjes over hebt, dan kunnen ze natuurlijk ook gebruik maken van jouw meetkit.

Wat zijn de onderdelen van de meting?

De meting bestaat uit zes onderdelen. 1. Algemene gegevens en beleving; 2. Foto’s en watermonster nemen; 3. Doorzicht; 4. Waterplanten; 5. Waterdieren; 6. Zwerfafval. Deze onderdelen worden stap voor stap toegelicht in de handleiding. Vijf onderdelen zijn verplicht. Om deze onderdelen af te ronden ben je in totaal ongeveer 15-20 minuten bezig. Het onderdeel waterdieren duurt zo’n 20 minuten en is optioneel. Je kunt dit onderdeel overslaan als je geen schepnet en witte of lichtgekleurde emmer hebt, of als je weinig tijd hebt. 

Waar vul ik mijn meetgegevens in?

Je kunt je meetgegevens hier online invullen. Check even of je internetverbinding goed is. Het formulier is geschikt voor allerlei laptops, tablets en mobiele telefoons. Wanneer het formulier niet goed werkt op een bepaald apparaat, dan kun je het beste een ander apparaat proberen. Je kunt de antwoorden ook eerst in een notitieboek schrijven, en daarna thuis online invullen.

Wanneer moet ik mijn meetgegevens uiterlijk online invullen?

De uiterste deadline om de meetgegevens in te vullen is zondagavond 14 augustus 2022. Je kunt de metingen hier online invullen.

Moet ik alle vragen beantwoorden bij het invullen van mijn meetgegevens?

Graag! De combinatie van antwoorden zorgt dat we een goed beeld krijgen van de waterkwaliteit. Voor het onderzoeken van de kleinere waterdieren heb je een schepnetje en een wit of lichtgekleurde emmer of teiltje nodig. Heb je deze niet, of heb je weinig tijd voor de meting, dan kan dit onderdeel eventueel overgeslagen worden.

Ik ben mijn retourenvelop kwijt, wat nu?

Je kunt de reageerbuisjes ook zelf opsturen. Stuur ze goed ingepakt in een klein doosje of gewatteerde envelop naar: Rosan van Halsema, NIOO-KNAW, Antwoordnummer 143, 6700 VB Wageningen. Verzending naar het antwoordnummer is gratis.

Wanneer hoor ik wat de waterkwaliteit is van de plekken die ik onderzocht heb?

Heb je alle gegevens ingevoerd? Dan ontvang je in de mail een bevestiging daarvan. In september ontvang je een mail met een link naar een online kaart waar je de resultaten van je metingen kunt terugvinden. Ook ontvang je dan de algemene resultaten van de waterkwaliteit.