Nederlandse overheden besteden jaarlijks ongeveer 115 miljard euro aan producten en diensten. Denk bijvoorbeeld aan infrastructuur, zoals bruggen, wegen en fietspaden. Door hogere eisen te stellen aan materialen, zoals de klimaatimpact en hergebruik, kan de overheid een belangrijke aanjager zijn van duurzame innovatie en schonere productie.
Nieuwe kansen voor duurzaam inkopen
Natuur & Milieu roept samen met verschillende Europese partners overheden op om hun inkoopkracht beter te benutten. Het rapport doet daarvoor een aantal aanbevelingen aan de overheid, waaronder:
- Stel nationale doelen vast voor de maximale CO2-uitstoot van materialen en producten die overheden inkopen, met als einddoel om CO2-vrij in te kopen;
- Ontwikkel duidelijke duurzaamheidseisen voor producten en materialen, bijvoorbeeld voor levensduur, hergebruik en het voorkomen van schadelijke stoffen zoals PFAS;
- Neem milieu- en sociale impact structureel mee in aanbestedingen, zodat niet alleen prijs maar vooral maatschappelijke waarde meetelt;
- Versterk de samenwerking tussen overheid en bedrijfsleven, zodat duurzame markten sneller kunnen groeien en succesvolle voorbeelden kunnen worden opgeschaald.
Investeren in de economie van de toekomst
De weg waar je over rijdt, de brug waar je over fietst of het gemeentehuis waar je een paspoort aanvraagt. De overheid geeft opdracht voor deze projecten en bepaalt aan welke eisen ze moeten voldoen. Samen zijn deze inkopen verantwoordelijk voor 12% van de Nederlandse milieu-impact. Vooral de productie van staal, cement en beton zorgt voor veel CO2-uitstoot.
Door dit slim in te kopen kan de overheid innovatie stimuleren, duurzame productie opschalen en de overgang naar een klimaatneutrale economie versnellen. Zo wordt publiek geld niet alleen besteed aan wat we vandaag nodig hebben, maar ook geïnvesteerd in de economie van de toekomst.
Aankopen op maatschappelijke waarde
Duurzaam inkopen betekent niet automatisch hogere kosten. Het betekent vooral dat niet alleen naar de laagste prijs wordt gekeken. Een product kan goedkoop lijken bij aanschaf, maar uiteindelijk duurder uitpakken door hoge onderhoudskosten, vervuiling of een korte levensduur. Een weg die na enkele jaren opnieuw moet worden aangelegd, is uiteindelijk minder aantrekkelijk dan een weg die langer meegaat, gemaakt is van gerecyclede materialen en minder onderhoud vergt.
Hetzelfde geldt voor andere producten en diensten. De overheid kan kiezen voor leveranciers die werken met hernieuwbare energie, producten leveren die te repareren zijn of die banen creëren voor mensen met afstand tot de arbeidsmarkt. Zo kan de Nederlandse overheid publieke uitgaven inzetten als hefboom voor een schone en concurrerende economie, gezonde leefomgeving en een weerbare, circulaire samenleving.
Persvoorlichters
Voor persgerelateerde vragen kun je terecht bij een van onze persvoorlichters.

